Ohm Kanunu ve Watt Amper Hesaplama
Ohm Kanunu ve Watt, Amper, Volt Hesaplama
Bildiğiniz iki değeri girin, diğerleri anında hesaplansın. Arduino ve LED devrelerindeki doğru akım (DC) için de, evdeki 220 V cihazların kaç amper çektiğini bulmak için de kullanabilirsiniz. Her sonucun altında hesabın adım adım çözümü yer alır.
Bilgi amaçlıdır. Hesap ideal değerlerle yapılır; gerçek devrede kablo direnci, sıcaklık ve cihaz toleransı sonucu değiştirir. 220 V ve 380 V şebeke tesisatındaki işleri yetkili elektrikçiye yaptırın.
Ohm kanunu nedir?
Ohm kanunu, bir iletkenden geçen akımın uçlarındaki gerilimle doğru, direnciyle ters orantılı olduğunu söyler: V = I × R. Burada V gerilim (volt), I akım (amper), R dirençtir (ohm, Ω). Kanun adını 1827'de bu ilişkiyi yayımlayan Alman fizikçi Georg Simon Ohm'dan alır.
Ohm üçgeni formülü hatırlamanın kolay yoludur: bulmak istediğiniz harfi kapatın, kalan ikisi işlemi gösterir. V'yi kapatırsanız I × R, I'yı kapatırsanız V ÷ R, R'yi kapatırsanız V ÷ I kalır. Güç (P, watt) eklendiğinde iki bilinen değerden diğer tüm değerler hesaplanabilir; aşağıda 12 formülün hepsi var.
Tüm formüller
V = I × RV = P ÷ IV = √(P × R)I = V ÷ RI = P ÷ VI = √(P ÷ R)R = V ÷ IR = V² ÷ PR = P ÷ I²P = V × IP = V² ÷ RP = I² × RWatt, amper ve volt hesaplama: örnekler
1. 2000 W su ısıtıcısı kaç amper çeker?
Isıtıcı, su ısıtıcısı ve ütü gibi rezistanslı cihazlarda cos φ yaklaşık 1'dir. I = P ÷ V = 2000 W ÷ 220 V = 9,09 A. Evlerdeki 16 A'lik priz hattının yarısından fazlasını tek başına kullanır; aynı hatta bir ısıtıcı daha çalışırsa sigorta atabilir.
2. 5 metre LED şerit için kaç amperlik adaptör gerekir?
Metresi 14,4 W olan 12 V şeritte toplam güç 5 × 14,4 = 72 W'tır. I = 72 W ÷ 12 V = 6 A. Adaptörü tam sınırda çalıştırmamak için yaklaşık %20 pay bırakılır: 6 × 1,2 = 7,2 A, yani en az 8 A'lik 12 V adaptör seçilir.
3. Arduino'da LED'e kaç ohm direnç takılır?
Arduino pini 5 V verir, kırmızı LED üzerinde yaklaşık 2 V düşer ve 20 mA akım ister. Direnç üzerinde kalan gerilim 5 - 2 = 3 V'tur: R = 3 V ÷ 0,02 A = 150 Ω. Direncin harcadığı güç P = 3 V × 0,02 A = 0,06 W olduğundan standart 1/4 W direnç yeterlidir.
4. 380 V 3 fazlı 5,5 kW motor kaç amper çeker?
Üç fazda formül P = √3 × V × I × cos φ'dir. cos φ 0,85 alınırsa I = 5500 ÷ (1,732 × 380 × 0,85) = yaklaşık 9,8 A. Motor etiketindeki verim ve cos φ değerleri gerçek akımı değiştirir; kesin değer için etikete bakın.
cos φ (güç faktörü) nedir?
Alternatif akımda bazı cihazlar şebekeden çektiği gücün bir kısmını iş yapmadan geri verir. Gerçekten harcanan güç (watt) ile çekilen görünür güç (VA) arasındaki oran cos φ'dir. Rezistanslı ısıtıcılarda 1'e çok yakındır; motor, kompresör ve eski tip balastlı cihazlarda düşer. Aynı watt değerinde cos φ düştükçe cihaz daha fazla amper çeker.
| Cihaz türü | Tipik cos φ |
|---|---|
| Isıtıcı, su ısıtıcısı, ütü, fırın rezistansı | 1 |
| Bilgisayar, televizyon (PFC'li güç kaynağı) | 0,9-0,99 |
| Elektrik motoru, matkap, kompresör | 0,7-0,85 |
| LED lamba, küçük adaptörler | 0,5-0,95 (sürücüye göre çok değişir) |
Değerler tipik aralıklardır; cihazınızın etiketinde ya da kılavuzunda yazan değer esas alınmalıdır.
Sık sorulan sorular
1 amper kaç watt eder?
Gerilime bağlıdır, sabit bir karşılığı yoktur. P = V × I olduğu için 220 V'ta 1 A yaklaşık 220 W, 12 V'ta 12 W, 5 V'ta 5 W eder.
Volt ile watt arasındaki fark nedir?
Volt elektriği iten basınçtır (gerilim), watt ise birim zamanda harcanan enerjidir (güç). Watt, volt ile amperin çarpımıdır.
kW ile kWh arasındaki fark nedir?
kW anlık güçtür, kWh ise o gücün ne kadar süre kullanıldığını gösteren enerji miktarıdır. 2 kW'lık bir ısıtıcı 3 saat çalışırsa 6 kWh tüketir; elektrik faturası kWh üzerinden hesaplanır.
Üç fazda neden √3 kullanılır?
Üç fazlı sistemde fazlar arası gerilim, faz-nötr geriliminin √3 (yaklaşık 1,732) katıdır (400 V ≈ 1,732 × 230 V). Güç fazlar arası gerilimle hesaplandığında bu katsayı formüle girer: P = √3 × V × I × cos φ.
12 V adaptör kaç amper olmalı?
Bağlayacağınız cihazların toplam akımının en az %20 fazlası. Toplam akımı bilmiyorsanız cihazların watt değerlerini toplayıp 12'ye bölün; yukarıdaki hesaplayıcı adaptör önerisini otomatik verir.
Ohm kanunu her devrede geçerli mi?
Direnç, ısıtıcı teli gibi doğrusal elemanlarda geçerlidir. LED, diyot ve transistör gibi yarı iletkenlerde akım gerilimle doğrusal değişmez; bu yüzden LED'e doğrudan değil, seri bir dirençle bağlanır ve hesap direnç üzerinden yapılır.
